Geschiedenis


De gemeente Vrijenban is opgeheven op 1 januari 1921 en verdeeld tussen Delft en Pijnacker. Vrijenban was de naam van een aantal stukken land in de omgeving van Delft. Voor het eerst horen wij hiervan tussen de jaren 1212 en 1214.


Graaf Willem I schonk toen aan het klooster Egmond het voorrecht dat degenen, die op de landerijen van dat klooster in Abtswoude wonen precies dezelfde belasting zouden betalen als de bewoners van de Hof van Delft of 'in libero bann' (in de vrije ban).

'Ban' betekent rechtsgebied. Waarschijnlijk ontstond dit vrije rechtsgebied, toen in de 12de of vroege 13de eeuw nog onontgonnen land werd uitgegeven aan vrije boeren.

In 1817 vormde men uit de verspreide stukken land de gemeente Vrijenban. Omdat de stukken land van Vrijenban en Hof van Delft kris-kras door elkaar gelegen waren, werden bij Koninklijk Besluit van 1826 de grenzen vereenvoudigd.

De uitvoering van dat besluit vond pas in 1833 plaats. Vrijenban kreeg al het land ten oosten van de stad Delft en de Schie; Hof van Delft het gebied ten westen daarvan. Vrijenban annexeerde toen ook de gemeente Biesland. Later, in 1855, werden nog de gemeenten Abtsregt en Ackersdijk-en-Vrouwenregt geannexeerd.

De wijknaam Vrijenban is in 1993 gegeven aan de wijk die voor een groot deel op het gebied van de voormalige gemeente stond. De wijk is verdeeld in negen buurten: Haagweg (bedrijventerrein), Indische Buurt-Noord en -Zuid, Sint Joris, Koepoort, Bomenwijk, Biesland, Heilige Land en Delftse Poort-West (bedrijventerrein).

De naam Vrijenban komt nog vaak voor. Drie straten en eenn brug in Delft ontlenen hun naam eraan, de Vrijenbansekade, -laan en -brug en Klein Vrijenban. Ook Nootdorp en Delfgauw (gemeente Pijnacker) hebben straten naar deze gemeente genoemd. De gemeente Rijswijk heeft zijn zuidelijkste, tegen Delft aan gebouwde wijk, de buurtnaam Vrijenban gegeven (alhoewel dit stuk nooit tot die gemeente behoord heeft) en de rondweg de naam Vrijenbanselaan (vroeger het verlengde van de Vrijenbanselaan in Delft).

De verzorgingsplaats aan de westzijde van de A13 ten zuiden van Delft heet Vrijenban, die aan de andere zijde kreeg de naam Ruyven. Verder ontlenen ook de Christelijke Mavo 'Vrijenban' en de O.L.S. Vrijenban aan de Maria Duystlaan hun naam aan deze gemeente. Aan de Rotterdamseweg vindt men op nr. 384 't Huijs Vreijenban, gebouwd in 1927. Het wapen van de gemeente Vrijenban vindt men in een huis op de kruising in Delfgauw, in welk dorp ook alle burgemeesters van Vrijenban in straten vernoemd zijn.

Op de hoek van de Vrijenbandselaan en de Nieuwe Plantage staat de prachtig gerestaureerde villa Vrijenban, voormalig raadhuis van gemeente Vrijenban en oud-burgemeesterswoning van Delft. Villa Vrijenban Vrijenbandselaan.

Toekomst


De voormalige gemeente Vrijenban ligt aan de oostzijde van de stad Delft. Vrijenban is in 1921 bij een gemeentelijke herindeling aan de gemeente Delft toegevoegd. Enkele grondgebieden zijn aan de gemeentes Rijswijk en Pijnacker-Nootdorp toegewezen.

Op 22 september 2011 is een aanvraag tot herindeling van de gemeente Delft ingediend bij het ministerie van Binnenlandse Zaken. De voormalige gemeente Vrijenban wil weer zelfstandig worden.

In de gemeente Vrijenban i.o. zijn diverse basisscholen en kinderdagverblijven gevestigd. Er zijn een goede medische voorzieningen, het winkelaanbod is groeiende.

Gehele toekomst